NIEUWS  NOUVELLES  NEWS

 

Nieuw scheepvaartwetboek: wijzigingen (deel 1)


Het nieuwe 'Belgisch Scheepvaartwetboek' (BSW) is gepubliceerd en treedt binnenkort in werking. In drie bijdragen heeft jurist Philippe Van Dijck het deze week over de wijzigingen die voor u van toepassing zijn. Vandaag deel één.

Enkele weken geleden kon u lezen dat de werkzaamheden voor het nieuwe Belgische scheepvaartwetboek afgerond waren. Inmiddels is het wetboek gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad en zal het op 1 september 2020 in werking treden.

Het 'Belgisch Scheepvaartwetboek' bevat veel nieuwe bepalingen en wijzigingen voor de diverse maritieme belangengroepen hier in België.


Terminals en goederenbehandelaars

De hervormingscommissie was van plan de regels van toepassing op de sector van de terminals en goederenbehandelaars volledig te hervormen. Dat ontwerp stuitte op veel verzet vanuit de sector, met aan kop Fernand Huts van Katoen Natie. Van het oorspronkelijke ontwerp blijven maar enkele bepalingen over die de bestaande regelgeving herschikken.

Zo worden de ISPS-vereisten (International Ship and Port facility Security Code oftewel de code voor de Beveiliging van Schepen en Havenfaciliteiten) opgenomen in het nieuwe Belgisch Scheepvaartwetboek en worden nieuwe regels geïntroduceerd omtrent de algemene veiligheid in de havens. Het nieuwe Belgisch Scheepvaartwetboek wordt door sommigen ook een gemiste kans genoemd voor de goederenbehandelaars. Zij waren bijvoorbeeld al langer vragende partij voor een wet die hen voor hun eigen facturen zou toelaten beslag te leggen op het schip in kwestie. Maar ook dat werd uit het ontwerp gehaald.

Toch lijken terminals en goederenbehandelaars niet helemaal ontevreden. Dat heeft alles te maken met een andere wet die vorig jaar in werking trad. De nieuwe Pandwet biedt terminals en goederenbehandelaars meer zekerheden. Ze kunnen de goederen die zij onder zich hebben, gebruiken als drukkingsmiddel om betaald te worden voor hun diensten. Hoewel die voordelige maatregelen uit het ontwerp van het nieuwe Belgisch Scheepvaartwetboek werden gehaald, vonden ze dus toch ingang via een achterdeur.


Vervoer van goederen

Regels rond het vervoer van goederen zijn uiteraard een belangrijk aspect van maritieme wetgeving. Ook in dit nieuwe scheepvaartwetboek mochten die niet ontbreken. België was sinds het begin partij bij de zogenaamde regels van Den Haag. Dat verdrag van 1924 (en het protocol van Visby uit 1979) bevat een set regels die de rechten regelde van zowel de vervoerder als de afzender of bestemmeling van de goederen. Ook in het nieuwe Belgisch Scheepvaartwetboek worden die regels integraal opgenomen.

Toch zijn er enkele belangrijke veranderingen toegevoegd aan de bestaande regels. Onder de huidige regelgeving was het niet helemaal duidelijk of het de bedoeling was om die regels – oorspronkelijk bedoeld voor vervoer onder cognossement (document dat recht geeft op afgifte van de goederen in de haven van bestemming) – ook te laten gelden op vervoer gedekt door een Zeevrachtbrief of Sea Waybill. Dat leidde vaak tot complexe discussies in de Belgische rechtbanken, met inbegrip over de vraag of de Belgische rechtbanken wel bevoegd waren om deze discussie te beslechten.

Het nieuwe ontwerp bepaalt uitdrukkelijk dat de regels worden uitgebreid naar alle vervoersovereenkomsten tegen vergoeding van en naar een Belgische haven. Dus ook die gedekt door een Zeevrachtbrief. Ook krijgen de Belgische rechtbanken een uitgebreidere bevoegdheid, wat mogelijk het aantal rechtszaken voor ladingschade zal verhogen bij de Belgische rechtbanken.

Een andere belangrijke wijziging heeft te maken met een verplichting voor de afzender van goederen. Hij krijgt onder de nieuwe regels een expliciete opdracht om de goederen afdoende te verpakken om de voorgenomen zeereis te kunnen doorstaan. 


Bevrachting

Ook de regels van toepassing op bevrachtingsovereenkomsten van schepen (ook wel gekend als charterparty) worden in het nieuwe Belgisch Scheepvaartwetboek sterk uitgebreid. De nieuwe regels bevatten zeer gedetailleerde en concrete regels omtrent bevrachtingsovereenkomsten en zijn gebaseerd op een aantal modelovereenkomsten zoals NYPE 2015 en GENCON.

Het belang van deze toevoegingen is echter beperkt nu het gaat om aanvullend recht. Dat betekent dat de regels maar van toepassing zullen zijn indien Belgisch recht van toepassing is op de bevrachtingsovereenkomst en indien men zou nalaten een bepaald element te regelen in de bevrachtingsovereenkomst zelf.

Aangezien het aantal bevrachtingsovereenkomsten met een rechtskeuze voor het Belgisch recht erg dun gezaaid is, zal het effect van deze nieuwe regels voorlopig eerder beperkt zijn. Of deze nieuwe regels rond bevrachting zullen leiden tot een aanzuigeffect van bevrachtingsovereenkomsten waarin gekozen wordt voor Belgisch recht, valt nog af te wachten.

 

Historiek

Het nieuwe scheepvaartwetboek treedt in de plaats van de huidige Zeewet, die voor het grootste deel dateert uit 1879. Deze hoogbejaarde wet was duidelijk aan vervanging toe, zeker nu een aantal bepalingen uit de tekst van de Zeewet destijds rechtstreeks overgenomen werden uit de Napoleontische wetgeving of zelfs oudere teksten.
Het hervormingsproject voor het nieuwe Belgisch Scheepvaartwetboek begon in 2006 en zou maar enkele jaren duren. Maar door de inmenging van diverse belangengroepen duurde het tot 2018 tot er een concreet ontwerp op tafel lag. Van het oorspronkelijke ontwerp bleef dan ook maar een deel bewaard. Een aantal delicate onderwerpen werden uit het ontwerp gehaald of grondig ingekort. Het resultaat is ondanks deze wijzigingen een lijvig werk geworden van bijna driehonderd bladzijden. Het zal de komende jaren nog veel stof doen opwaaien tussen Belgische maritieme juristen. 


Philippe Van Dijck

 

 

 

  LMB-BML 2007 Webmaster & designer: Cmdt. André Jehaes - email andre.jehaes@lmb-bml.be
 Deze site werd geoptimaliseerd voor een resolutie van 1024 x 768 en IE -11-Edge
Ce site a été optimalisé pour une résolution d'écran de 1024 x 768 et IE -11- Edge